Nghị định 291/2026/NĐ-CP: Phạt vi phạm thuế, hóa đơn 2026 lên đến 100 triệu đồng
Ngày 21/7/2026, Chính phủ ban hành Nghị định 291/2026/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định 125/2020/NĐ-СР quy định xử phạt vi phạm hành chính về thuế, hóa đơn được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định 102/2021/NĐ-CP và Nghị định 310/2025/NĐ-CP.
Doanh nghiệp và cá nhân có liên quan cần đặc biệt lưu ý những quy định mới này để tránh những khoản phạt hành chính không đáng có. Bài viết dưới đây sẽ cung cấp toàn bộ thông tin chi tiết, dễ hiểu nhất về Nghị định 291/2026/NĐ-CP.
1. Tổng quan về Nghị định 291/2026/NĐ-CP
Để hệ thống hóa lại văn bản pháp luật, doanh nghiệp và người nộp thuế cần nắm rõ thông tin cơ bản sau:
- Cơ quan ban hành: Chính phủ.
- Ngày ban hành: 21/07/2026.
- Ngày có hiệu lực: 21/07/2026 (Có hiệu lực ngay từ ngày ký ban hành).
- Văn bản bị sửa đổi, bổ sung: Nghị định 125/2020/NĐ-CP (trước đó đã được sửa đổi bởi Nghị định 102/2021/NĐ-CP và Nghị định 310/2025/NĐ-CP).
Việc hiệu lực Nghị định 291/2026/NĐ-CP áp dụng ngay lập tức đồng nghĩa với việc cơ quan thuế đã bắt đầu áp dụng mức phạt vi phạm hóa đơn mới nhất và các chế tài liên quan đến cung cấp thông tin kể từ cuối tháng 7/2026.
2. Các điểm mới Nghị định 291/2026 trọng tâm cần lưu ý
Bổ sung Điều 19a Nghị định 125 – Mức phạt chậm cung cấp thông tin thuế
(1) Phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 30.000.000 đồng
Đối với hành vi cung cấp thông tin theo yêu cầu của cơ quan thuế phục vụ mục đích trao đổi thông tin theo quy định của pháp luật Việt Nam, điều ước quốc tế, thỏa thuận quốc tế về thuế mà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam là thành viên hoặc là bên ký kết quá thời hạn từ 05 ngày trở lên.
(2) Phạt tiền từ 30.000.000 đồng đến 50.000.000 đồng
Đối với hành vi cung cấp không chính xác, không đầy đủ thông tin theo yêu cầu của cơ quan thuế phục vụ mục đích trao đổi thông tin theo quy định của pháp luật Việt Nam, điều ước quốc tế, thỏa thuận quốc tế về thuế mà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam là thành viên hoặc là bên ký kết.
(3) Phạt tiền từ 50.000.000 đồng đến 100.000.000 đồng đối với một trong các hành vi sau đây:
a) Không cung cấp thông tin sau 15 ngày kể từ ngày hết thời hạn cung cấp thông tin hoặc kể từ ngày hết thời hạn gia hạn cung cấp thông tin theo yêu cầu của cơ quan thuế phục vụ mục đích trao đổi thông tin theo quy định của pháp luật Việt Nam, điều ước quốc tế, thỏa thuận quốc tế về thuế mà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam là thành viên hoặc là bên ký kết.
b) Thông đồng, bao che người nộp thuế nhằm ngăn cản cơ quan thuế thu thập, xác minh thông tin phục vụ mục đích trao đổi thông tin theo quy định của pháp luật Việt Nam, điều ước quốc tế, thỏa thuận quốc tế về thuế mà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam là thành viên hoặc là bên ký kết.
(4) Biện pháp khắc phục hậu quả:
Buộc cung cấp thông tin đầy đủ, chính xác đối với hành vi quy định tại khoản 2 và điểm a khoản 3 Điều 2 Nghị định 291/2026/NĐ-CP.
Sửa đổi nguyên tắc xử phạt để tránh trùng lặp
Nghị định 291/2026/NĐ-CP có quy định sửa đổi điểm d khoản 3 Điều 5 của Nghị định 125/2020/NĐ-CP nhằm đảm bảo tính công bằng.
Theo đó, nếu hành vi vi phạm về cung cấp thông tin đã bị xử phạt theo Điều 19a mới bổ sung, thì doanh nghiệp sẽ không bị xử phạt chồng chéo theo Điều 14 (phạt vi phạm về cung cấp thông tin liên quan đến xác định nghĩa vụ thuế) và Điều 15 (phạt vi phạm quy định về chấp hành quyết định kiểm tra, thanh tra thuế) nữa.
3. Lời khuyên cho doanh nghiệp và kế toán để ứng phó rủi ro thuế doanh nghiệp
Với các chế tài nghiêm khắc vừa được ban hành, việc ứng phó rủi ro thuế doanh nghiệp nên là ưu tiên hàng đầu. Để không mất tiền oan, các doanh nghiệp cần thực hiện triển khai các biện pháp sau:
- Xây dựng quy trình theo dõi yêu cầu cung cấp thông tin: Thiết lập đầu mối chịu trách nhiệm tiếp nhận và xử lý các công văn yêu cầu từ cơ quan thuế để đảm bảo phản hồi đúng hạn (tránh trễ hạn quá 5 ngày).
- Nâng cao tính chính xác của dữ liệu: Thực hiện đối chiếu, kiểm tra kỹ lưỡng thông tin tài khoản, doanh thu và dữ liệu giao dịch trước khi gửi cơ quan thuế để tránh lỗi “cung cấp không chính xác, không đầy đủ”.
- Chủ động làm việc về việc xin gia hạn: Trong trường hợp thông tin yêu cầu quá phức tạp hoặc cần thời gian tập hợp, doanh nghiệp phải nhanh chóng làm văn bản xin gia hạn thời hạn cung cấp thông tin, tránh việc để quá hạn quá 15 ngày dẫn đến khung phạt cao nhất.
- Đào tạo nội bộ: Phổ biến quy định mới của Nghị định 291/2026/NĐ-CP đến toàn thể bộ phận kế toán, pháp chế và nhân sự cấp cao để nâng cao ý thức tuân thủ pháp luật thuế.
4. Các câu hỏi thường gặp (FAQ)
Nghị định 291/2026/NĐ-CP có hiệu lực từ khi nào?
Nghị định 291/2026/NĐ-CP có hiệu lực thi hành ngay lập tức kể từ ngày ký ban hành, tức là ngày 21/07/2026. Doanh nghiệp không có thời gian chuyển tiếp đối với các hành vi vi phạm phát sinh từ ngày này.
Hành vi không cung cấp thông tin thuế sau 15 ngày bị phạt bao nhiêu?
Theo Điều 19a (được bổ sung bởi Nghị định 291), nếu bạn không cung cấp thông tin phục vụ xác minh thuế sau 15 ngày kể từ hạn chót, mức phạt áp dụng sẽ rất nặng, nằm trong khung từ 50.000.000 đồng đến 100.000.000 đồng.
5. mSMI – Giải pháp tự động hóa kiểm soát và giảm thiểu rủi ro hóa đơn từ M-invoice
Do việc nhận diện các mối nguy bằng mắt thường hay nghiệp vụ thủ công là cực kỳ khó khăn, ThS Châu Ngô Diệu Hiền đưa ra lời khuyên doanh nghiệp nên ứng dụng các giải pháp công nghệ để tự động kiểm soát tình trạng này. Thấu hiểu sâu sắc nhu cầu đó, M-invoice mang đến giải pháp Phần mềm Quản lý rủi ro hóa đơn mSMI, giúp loại bỏ hoàn toàn thế bị động cho bộ phận kế toán và chủ doanh nghiệp.
mSMI giải quyết triệt để các bài toán rủi ro thuế thông qua những tính năng tự động vượt trội:
- Tự động cập nhật danh sách đen liên tục: Phần mềm tích hợp và cập nhật liên tục danh sách hàng ngàn doanh nghiệp rủi ro, doanh nghiệp bỏ trốn hoặc ngừng hoạt động từ cơ quan thuế.
- Quét và kiểm tra trạng thái đối tác theo thời gian thực: Ngay khi tiếp nhận hóa đơn đầu vào, mSMI tự động kiểm tra trạng thái hoạt động của nhà cung cấp. Nếu đối tác có dấu hiệu bất thường, bỏ địa chỉ kinh doanh hoặc ngừng hoạt động, hệ thống sẽ ngay lập tức phát cảnh báo nguy hiểm.
- Hỗ trợ kế toán xử lý kịp thời: Nhờ những cảnh báo tự động theo thời gian thực, bộ phận kế toán có thể nhanh chóng phát hiện sai sót, kịp thời bổ sung, hoàn thiện các chứng từ phụ trợ còn thiếu nhằm bảo vệ tính pháp lý và hợp pháp của hóa đơn trước khi quá muộn.
Quản lý tập trung, minh bạch dữ liệu: Toàn bộ hóa đơn được lưu trữ khoa học trên một hệ thống duy nhất, giúp chủ doanh nghiệp dễ dàng kiểm tra, giám sát tình hình sử dụng hóa đơn, đảm bảo tính minh bạch tài chính và sẵn sàng cho các kỳ thanh kiểm tra thuế.
Rủi ro về thuế từ hóa đơn đầu vào luôn là mối lo trực chực, có thể bùng phát thành hậu quả tài chính lớn sau nhiều năm. Việc ứng dụng công nghệ như mSMI chính là cách thực tế nhất để doanh nghiệp tự xây dựng quy trình kiểm soát nội bộ nghiêm ngặt, thực hiện đúng tinh thần “làm đúng ngay từ đầu” để tiết kiệm tối đa chi phí và công sức.
6. Kết luận
Nghị định 291/2026/NĐ-CP là một mảnh ghép pháp lý quan trọng giúp Việt Nam chuẩn hóa quy trình trao đổi thông tin thuế quốc tế theo các tiêu chuẩn toàn cầu. Với các mức phạt nghiêm khắc từ 10 triệu đến 100 triệu đồng, đây là lời nhắc nhở mạnh mẽ đối với mọi doanh nghiệp về tầm quan trọng của việc quản lý và cung cấp thông tin thuế đúng hạn, chính xác.
Bài viết được biên soạn nhằm mục đích cung cấp thông tin pháp lý chuyên ngành. Để được tư vấn chi tiết cho từng trường hợp cụ thể của doanh nghiệp, vui lòng liên hệ trực tiếp với các đơn vị tư vấn thuế hoặc luật sư chuyên trách.
Nguồn:
CÔNG TY TNHH HÓA ĐƠN ĐIỆN TỬ M-INVOICE – CN TP. HỒ CHÍ MINH
Nghị định 291/2026/NĐ-CP: Phạt vi phạm thuế, hóa đơn 2026 lên đến 100 triệu đồng
https://minvoicehcm.vn/tin-tuc/nghi-dinh-2912026nd-cp-phat-vi-pham-thue-hoa-don-2026-len-den-100-trieu-dong
